Ders Videoları, Video konu anlatımı
Hoşgeldiniz
Giriş / Kayıt Ol

Halk Edebiyatı Nazım Şekilleri İsabet Akademi

Öne Çıkan
Yükleniyor...

Teşekkürler! Arkadaşlarınıza da önerin!

URL

Bu videoyu beğenmediniz. Dikkate alacağız!

Sorry, only registred users can create playlists.
URL


Ekleme Tarihi by Sercan Yıldız - Kategori: 10. Sınıf Türk Edebiyatı Türk Edebiyatı
424 İzlenme

Açıklama

Halk edebiyatı, halk arasında yetişen saz ve tekke şairlerinin oluşturduğu bir edebiyattır. Halk edebiyatı, Türklerin sözlü ve yazılı edebiyatlarının ortaya çıktığı İslamiyet öncesi dönemlerden, Türklerin İslamiyet'i kabul etmelerinden sonra yeni kültürle şekillenerek günümüze kadar gelen edebiyattır. İslamiyet'in kabulü ile sosyal hayatta meydana gelen değişikliklere paralel olarak halk edebiyatında da özellikle içerikte önemli değişiklikler olmuştur.

Halk Edebiyatının Genel Özellikleri

Halkın konuştuğu günlük dil kullanılmıştır. Şiirler çoğu zaman saz eşliğinde doğaçlama olarak söylenmiştir. Şiirlerde hece ölçüsü kullanılmış, genellikle dörtlük şiir birimine başvurulmuştur. Şiirlerde genellikle yarım uyak kullanılmış ve rediften yararlanılmıştır. Şiirlerde az da olsa söz sanatlarına yer verilmiştir. Halk şairlerinin hayatları ve şiirleri cönk adı verilen defterlerde toplanmıştır. Aşk, ayrılık, tabiat sevgisi, özlem, gurbet, ölüm, yiğitlik, din, kıskançlık, yaşanan zamandan yakınma temaları işlenmiştir.

Ağıt: İslamiyet öncesinde "sagu" olarak adlandırılan ölüm konulu şiirler, İslamiyet'ten sonra halk edebiyatında “ağıt", divan edebiyatında "mersiye" olarak adlandırılmaktadır. Ağıtlar, ölüm başta olmak üzere hastalık, ayrılık, kayıp kişiler, mutsuzluk, askerlik, sevda, deprem, sel ve yangın gibi sosyal içerikli konularda söylenmektedir. Ayrıca ağıtlar, ölenlerin ardından ölen kişinin evinde veya mezarlıkta, asker uğurlamalarında ve gelin alımlarında da söylenmektedir.

Ninni: Divanü Lügati't-Türk'te "Balubalu" olarak geçer. Ninni bir nazım türüdür. Annelerin, çocuklarını sakinleştirmek ve uyutmak için söyledikleri ezgili şiirlerdir. Ninniyi söyleyen her anne kendine göre bir ezgi belirleyebilir. Burada amaç, şiire müzikalite katmaktır. Ninni, konusu ve ezgisinden daha ziyade işleviyle öne çıkan bir türdür. Diğer bir ifadeyle konusu ne olursa olsun uyuması veya teskin olması için çocuğa söylenen her türlü şiir, ninni olarak adlandırılabilir.

Tekerleme: Tekerleme, belli bir ana konudan yoksun, anlamından çok işleviyle ön plana çıkan, ses oyunlarıyla ve çağrışımlarla birbirini tutmayan hayaller ve düşüncelerin sıralanmasından meydana gelmiş bir nazım türüdür. Masal, halk hikayesi, orta oyunu ve Karagöz oyununda giriş vazifesi görür. l Bu türler, genellikle bir tekerlemeyle başlatılır ve bu şekilde dinleyenlere anlatılanların veya gösterilenlerin uydurma olduğu mesajı verilir. Oyunlarda ebe seçiminde ve oyunların yürütülmesinde kullanılır.

Bilmece: Bilmeceler, bir nesnenin veya olgunun özelliklerini üstü kapalı bir şekilde betimleyerek onun ne olduğunu buldurmaya çalışan sözlerdir. Bilmeceler, genellikle soru biçimindedir ancak bazı bilmecelerin yapısında soru olmamasına rağmen muhatapları onun soru sormak için söylendiğini bilirler ve ona uygun bir cevap vermeye çalışırlar. Bu bakımdan bilmeceler, soru sorup cevap alınan bir oyunun parçalarıdır. Bilmecelerin bir kısmı mensur olmakla birlikte büyük bir çoğunluğu manzumdur.

Yorum Yazın

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu siz yapın.
RSS