Videolu Ders Anlatımları
Hoşgeldiniz
Giriş / Kayıt Ol

Ekosistemde Canlıları Etkileyen Faktörler 1. Bölüm İsabet Akademi

Yükleniyor...

Teşekkürler! Arkadaşlarınıza da önerin!

URL

Bu videoyu beğenmediniz. Dikkate alacağız!

Sorry, only registred users can create playlists.
URL


Ekleme Tarihi by Admin - Kategori: 10. Sınıf Biyoloji Biyoloji
5 İzlenme

Açıklama

Abiyotik (Cansız) Faktörler
Abiyotik faktörler canlıların yaşadığı ortamın iklimi, sıcaklığı, pH'sı, ortamdaki ışık miktarı gibi canlılara etki eden çevrenin fiziksel ve kimyasal etmenleridir. Canlı türleri çevresel faktörlerden etkilenirler. Kaktüs, deve gibi canlılar yaşam sürmek için kurak ortam koşullarına ihtiyaç duyarken; kutup ayıları, penguenler soğuk ortamları tercih ederler. Abiyotik faktörler belirli bir çevrede hangi türlerin yaşayabileceğini belirler.
Işık
Yeryüzündeki enerjinin kaynağı güneştir. Güneşin merkezinde meydana gelen nükleer tepkimeler çevreye yüksek enerjili elektromanyetik dalgaların yayılmasına sebep olur. Yeryüzüne ulaşan güneş ışınları; mor ötesi ışınlar (Ultroviyole/UV), kızıl ötesi ışınlar ve görünen ışınlardır. lşık bitkiler için büyük öneme sahiptir. Bitkiler güneş ışığını kullanarak fotosentezle kendilerine besin üretirler. Işık miktarı ve gelme süresi bitkinin fotosentez hızını etkiler. Bitkilerin fotosentezle daha fazla besin üretmeleri onlarla beslenen hayvan türlerinin de daha iyi gelişim göstermelerinde etkilidir. Bitki türlerinden bazıları yoğun ışıkta gelişirken bazıları gölge bölgeleri sever. Belirli bölgelerde gün uzunluğuna bağlı gelişim gösteren bir bitki türü kendisine bu koşulları sağlayan enlem dereceleri arasında yaşamak zorundadır. Gün uzunluğunun fazla olduğu dönemlerde çiçeklenen ve gelişen bitkilere uzun gün bitkisi denir. Gün uzunluğunun az olduğu dönemlerde çiçeklenen ve gelişen bitkilere kısa gün bitkisidir. Hayvanların gelişmelerinde aktif olarak geçirdikleri zaman aralıklarında ışığın gelme süresi ve şiddeti etkilidir. Bazı hayvan türleri ışığın az olduğu alacakaranlıkta, bazı hayvan türleri gece, bazı türler ise açık havada ve parlak güneş ışığında tam olarak aktif duruma geçerler. Göçmen kuşların göç etmesinde, hayvanların üremesinde, bazı hayvan türlerinin durgun devreye girmesinde ışık etkilidir.
Sıcaklık
Güneşten dünyaya gelen ışığın bir kısmı atmosfer tarafından soğurulur, bir kısmı da yansıtılır. Böylece atmosferin ısınması sağlanır. Atmosfer ısısı yeryüzünde yaşayan bitki ve hayvan türlerinin dağılımında ve sayısında büyük etkiye sahiptir. Bitkilerin yeryüzündeki dağılımı incelendiğinde enlemlere göre farklılık gösterdikleri görülür. Örneğin ekvatoral bölge bitkileri, çöl bitkileri birbirinden farklıdır. Ülkemizde' Karadeniz ve İç Anadolu bölgelerinde dağılım gösteren türler de farklıdır. Bitkilerin yayılışında gece ve gündüz arası sıcaklık farkları da etkilidir. Sıcaklık canlıların birçok fizyolojik işlevi gerçekleştirmesinde etkilidir. Yüksek sıcaklık enzimlerin yapısını bozar. Bitkilerde enzim varlığında gerçekleşen fotosentez tepkimeleri aksar. Yaprak sararması gibi olaylar gerçekleşir. Bitkilerin yaşamlarını sürdürdükleri sıcaklık sınırları türden türe değişim gösterir. Tek bir türün yaşam sürecinde farklı dönemlerde ihtiyaç duydukları sıcaklık değerleri de farklı olabilir. Örneğin bir bitki türünün tohumunun çimlenmesinde, yapraklanma döneminde, çiçek açma evresinde ve meyve olgunlaşmasında ihtiyaç duyduğu uygun sıcaklık değerleri farklılık gösterebilir. Bitkiler gibi hayvan türlerinin de farklı sıcaklıklarda yaşama yeteneği vardır. Hayvanların fiziksel görünümleri yaşadıkları ortamın sıcaklığına bağlı olarak farklılık gösterebilir. Buzulların olduğu bölgelerde daha çok açık renkli hayvan türleri, ekvator bölgelerinde daha çok koyu renkli hayvan türleri bulunur.

Yorum Yazın

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu siz yapın.
RSS