Videolu Ders Anlatımları
Hoşgeldiniz
Giriş / Kayıt Ol

Canlıların Sınıflandırılması İsabet Akademi

Yükleniyor...

Teşekkürler! Arkadaşlarınıza da önerin!

URL

Bu videoyu beğenmediniz. Dikkate alacağız!

Sorry, only registred users can create playlists.
URL


Ekleme Tarihi by Admin - Kategori: 9. Sınıf Biyoloji Biyoloji
99 İzlenme

Açıklama

Canlıları incelediğimizde bu canlıların ortak ve birbirinden farklı birçok özelliğe sahip olduğu görülebilir. Canlıların birbirine benzer ve farklı özelliklerine göre gruplandırılmasına sınıflandırma denir. Sınıflandırmayı yapan biyolojinin alt bilim dalına taksonomi (sistematik) denir. Sistematik, canlılar arasındaki akrabalıkları araştırır ve canlıları isimlendirir. Sistematik sayesinde canlıların ait oldukları grup özelliklerinden yararlanarak o canlının karakteristik özelliklerini bilmemiz kolaylaşır. Sistematik çalışmalar yapılırken sınıflandırmada yapay ve doğal sınıflandırma olmak üzere iki metot kullanılmıştır.
Yapay Sınıflandırma
Canlıların dış görünüşüne, yaşadıkları ortama, görev ve yüzeysel benzerliklerine göre sınıflandırılmasına yapay (ampirik) sınıflandırma denir. İlk olarak Aristo, hayvanları yaşadıkları yere göre, karada, havada ve suda yaşayanlar olmak üzere sınıflandırmıştır. Yapay sınıflandırmada analog organlar esas alınır. Nitel gözlemler esastır.
Doğal (Filogenetik) Sınıflandırma
Canlıların bilimsel olarak sınıflandırılmasına doğal (filogenetik) sınıflandırma denir. Doğal sınıflandırma yapılırken canlıların akrabalık derecesi göz önünde bulundurulur. Doğal sınıflandırmada hücre çeşidi, protein benzerliği, beslenme şekli, anatomik benzerlik, homolog organlar gibi birçok özellik dikkate alınır. Nicel gözlemler esastır.
Kökenleri aynı, görevleri farklı olabilen organlara homolog organlar denir. Homolog organların yapıları ve gelişimleri birbirine benzer. Atın ön ayağı, yarasanın kanadı ve balinanın ön yüzgeçleri homolog yapılardır. Kökenleri farklı, görevleri aynı olan organlara analog organlar denir. Böceğin kanadı ile kuşun kanadı aynı görevi yapar. Bu organların yapı ve kökenleri farklıdır.
Tür Kavramı
Ortak bir atadan gelen, yapısal ve işlevsel özellikleri bakımından birbirine benzeyen, tabiatta sadece kendi ara; larında üreyebilen ve ürediğinde verimli (kısır olmayan) döller oluşturan bireyler topluluğuna tür denir.
Aynı tür canlıların;
Genetik özellikleri, protein benzerlikleri yüksektir. Fakat tüm genetik özellikleri ve proteinleri tamamen aynı değildir. Kromozom sayıları genellikle aynıdır. Fakat kromozom sayısı eşit olan her canlı aynı tür değildir. Ligustrum (kurt bağrı) bitkisi ile moli balığı 46 kromozomludur, buna rağmen aynı tür değillerdir. Çiftleşme özellikleri vardır. Fakat her çiftleşen canlı aynı tür değildir. At ile eşek çiftleşebilir ve döl olarak katır oluşur. İki canlının aynı tür olduğuna sadece çiftleşebilme özelliğine bakılarak karar verilmez. çiftleşme ile oluşan dölün mutlaka verimli olması yani kısır olmaması gereklidir. Katır kısırdır, bu yüzden at ile eşek çiftleşmesine rağmen aynı tür değildir.
Türleri Adlandırma
Canlıları adlandırırken bir çok canlı türüne yöresel isimler verilebilmekte ve bu isimler birbirinden farklı olabilmektedir. Örneğin salatalık, badem ismiyle; ayçiçeği bitkisi güne bakan, gündöndü, çitlembik çiçeği gibi isimlerle anılabilmektedir. Bu durum canlıların evrensel olarak isimlendirilmesinde bazen karışıklıklara sebep olabilmektedir. Bu durumu ortadan kaldırmak için canlılara Latince iki kelimeden oluşan isimler verilmiştir. İlk olarak Carolus Linnaeus tarafından yapılan bu adlandırmaya ikili adlandırma (binominal nomenklatür) denir. İkili adlandırmada birinci isim büyük harfle başlar. Birinci isim canlının cins adıdır. İkinci isim ise küçük harfle başlar ve canlının tanımlayıcı ismidir, genellikle canlıya ait bir özelliği vurgular. İki isim birlikte canlının tür adını oluşturur ve İtalik yazılır. Örneğin; Morus nigra kara dutun, Morus alba beyaz dutun bilimsel adıdır. İlk isimlerinin aynı olması kara ve beyaz dutun aynı cins olduğunu bize kanıtlamaktadır.

Yorum Yazın

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu siz yapın.
RSS