Videolu Ders Anlatımları
Hoşgeldiniz
Giriş / Kayıt Ol

Osmanlı Edebiyatında Göstermeye Bağlı Metinler İsabet Akademi

Yükleniyor...

Teşekkürler! Arkadaşlarınıza da önerin!

URL

Bu videoyu beğenmediniz. Dikkate alacağız!

Sorry, only registred users can create playlists.
URL


Ekleme Tarihi by Admin - Kategori: 10. Sınıf Türk Edebiyatı Türk Edebiyatı
40 İzlenme

Açıklama

Karagöz: Kendi mizah anlayışımıza, estetik değerlerimize göre biçimlendirilen ve geliştirilen gölge oyunu Karagöz, XVI. yüzyılda Hayal-i ZıI veya Zıll-i Hayal olarak adlandırılmaktayken XVII. yüzyılda kesin biçimini almış ve Karagöz adıyla anılmaya başlamıştır. Karagöz ve Hacivat'ın gerçekten yaşamış kişiler olduğuna inanılarak ortaya atılan değişik görüşler ve anlatılar vardır. Bu konu ile ilgili anlatıların en yaygını şöyledir: "Karagöz ve Hacivat, Sultan Orhan zamanında Bursa'da-d ki Ulu Cami'nin yapılışında usta olarak çalışmaktadırlar. Sık sık işi bırakıp espriler yaptıkları için işçiler bunları izlemekte, inşaatın ilerlemesi engellenmektedir. Durumu gören Sultan Orhan'ın Karagöz ve Hacivat'ı astırdığı, sonradan pişman olduğu, Şeyh Küşteri adlı birinin Karagöz ve Hacivat'ın resimlerini yapıp arkadan ışık vererek bir perdede oynattığı" şeklindedir. Şeyh Küşteri Karagöz'ü oluşturan kişi olarak anılmaktadır.

Mukaddime: Hacivat'ın semai söyleyerek perdeye geldiği, perde gazelini okuduktan sonra Karagöz'ü çağırdığı ve Karagöz'le Hacivat'ın kavga ettikleri giriş bölümüne mukaddime (başlangıç) denir. Bu bölümde Hacivat'ın söylediği perde gazelinde, oyunun bir öğrenme aracı ve gerçeklerin göstergesi olduğu belirtilerek felsefi, tasavvufi anlamı vurgulanır.

Muhavere: Bu bölümde Karagöz ve Hacivat'ın kişilik özellikleri ve karşıtlıkları vurgulanır. Karagöz ve Hacivat arasında geçen salt söze dayanan' olaylar dizisinden sıyrılmış, somutlaştırılmış ikili konuşma yer alır. Buna muhavere (söyleşi, diyalog) denilir.

Fasıl: Asıl hikayenin anlatıldığı, diğer tiplerin perdeye geldiği bu bölüme fasıl (oyun) adı verilir. Oyun, buradaki konuya göre isim alır.

Bitiş: Fasıl'ın sonunda oyuncular perdeden ayrılır Hacivat ve Karagöz kalır. Oyunun sonunun haber verildiği, Karagöz ile Hacivat'ın oyundaki espriler ve yanlış anlamalardan dolayı seyirciden özür dilediği, bir sonraki oyunun duyurusunun yapıldığı bölüme bitiş (Final-Epilog) adı verilir.

Meddah: Tek kişilik bir oyundur. Meddah, topluluk karşısında; halk hikayeleri anlatan kişidir. Hikayedeki kişilerin seslerini, hareketlerini taklit eder. Meddah, olayları temsil ederken seyircilerin rahatça görebileceği yüksek bir yere (sandalyeye) oturur. Bir eline mendil (makreme), bir eline de sopa (değnek) alır. Mendili değişik tipteki kişilerin kıyafetini göstermek ve ağzını kapatarak seslerini taklit etmek için kullanır. Sopadan da oyunu başlatmak ve değişik sesler çıkarmak için yararlanır. Meddah, Karagöz ve orta oyunundaki gibi gücünü taklit sanatından alır. Meddah olabilmek için her şeyden önce tipleri, insanları, hayvanları çok iyi taklit edebilme yeteneğine sahip olmak şarttır.

Yorum Yazın

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu siz yapın.
RSS